ئه‌و ڕۆحانه‌ی خۆیان بۆ ڕێگه‌ی خوا ته‌رخان كردووه‌

خۆته‌رخانكردن بۆ باسكردنی خوا، داخوازیی مه‌زهه‌رییه‌تی به‌دیهاتنه‌ له‌ شێوه‌ی (أحسن تقویم)دا و، ئه‌وانه‌ش كه‌ ئه‌نجامی ده‌ده‌ن پایه‌یه‌كی زۆر بڵندیان ده‌ست ده‌كه‌وێت. ئه‌وانه‌ی به‌ هه‌موو ئامڕازێكی ئاشكرا و په‌نهان هه‌وڵی باسكردنی ئه‌و ده‌ده‌ن و، به‌رده‌وام په‌له‌قاژه‌یانه‌یه‌ بۆ ئه‌وه‌ی ده‌رگای دڵان به‌ ڕووی خوا و ئه‌و حه‌زره‌تی (روح سید الانام)ه‌دا بكه‌نه‌وه‌ كه‌ خه‌ڵكی به‌ خوا ده‌گه‌یه‌نێت -به‌ خۆیان بزانن یان نا- بێگومان له‌لایه‌ن دانیشتووانی ئاسمانه‌كانه‌وه‌ چه‌پڵه‌ڕێزان ده‌كرێن. جا چۆن وا نه‌بێت، له‌كاتێكدا ڕێبوارانی ئه‌م ڕێیه‌ به‌ هه‌ركه‌سێك بگه‌ن خۆشه‌ویستیی ئه‌و كه‌سه‌ بڵاوده‌كه‌نه‌وه‌ كه‌ خۆیان خۆشیان ده‌وێت؛ به‌هێزترین به‌ڵگه‌شیان زمانی حاڵیانه‌. به‌ هه‌ر ناوچه‌یه‌ك بگه‌ن خۆشه‌ویستیی ئه‌و بڵاوده‌كه‌نه‌وه‌.. له‌ سایه‌ی ئه‌مه‌شدا په‌رده‌ په‌رده‌ به‌ خۆشویستنی خواییش ده‌گه‌ن. فه‌رمووده‌ی “خوا لای به‌نده‌كانی خۆشه‌ویست بكه‌ن، تا ئه‌ویش خۆشی بوێن!”یان كردووه‌ به‌ ویردی زمانیان و، به‌ده‌م وتنی “صوحبه‌تی جانان”ه‌وه‌ به‌ره‌و دووره‌ده‌ستترین شوێن ده‌چن كه‌ خۆر تێیدا هه‌ڵدێت و ئاواده‌بێت. ئه‌مه‌ش وه‌ڵامدانه‌وه‌یه‌كی ئیلاهیی وه‌ها فراوانه‌ له‌به‌رامبه‌ر ڕووتێكردنی ئه‌وان كه‌ له‌ شێوه‌ی دڵۆپه‌دایه‌، ڕسته‌ی “به‌ ئه‌ندازه‌ی جیهانه‌كان” له‌ وه‌سفكردنیدا هیچ نییه‌.

له‌ پێشی پێشه‌وه‌ی ئه‌و ڕێ و ئامڕازانه‌ی كه‌ به‌ بڵاوكردنه‌وه‌ی خۆشه‌ویستیی خوا ده‌گه‌ن، بریتییه‌ له‌ چوونه‌ ژێر وه‌صایه‌تی حه‌زره‌تی موحه‌ممه‌ده‌وه‌. كه‌سێك ئه‌و بناسێت و قبووڵی بكات و، داخڵی ژینگه‌ی مه‌عنه‌ویی ئه‌و ببێت، به‌ ئه‌ندازه‌ی ئه‌وه‌ی چه‌ندێك په‌یامه‌ نووره‌فشانه‌كانی سیفه‌تی “كه‌لام”ی له‌ ژیانیدا جێكردووه‌ته‌وه‌، له‌و كوێرییه‌ ڕزگاری ده‌بێت كه‌ سه‌ره‌ڕای هه‌بوونی چاو دروستده‌بێت؛ ده‌ست ده‌كات به‌ بینینی هه‌موو شتێك به‌ دووربینی به‌سیره‌ت. كاتێك له‌لایه‌ك موشاهه‌ده‌ی ئایه‌ته‌كانی ناو مزگه‌وتی گه‌ردوون ده‌كات، له‌ لایه‌كی دیكه‌وه‌ به‌ گوێیه‌كانی كه‌ كراوه‌ن به‌ ڕووی مه‌سموعاتدا، له‌ په‌رستاگای مه‌زنی شتان و ڕووداوه‌كاندا، فه‌رمانه‌ ته‌كوینییه‌كانی قورئانی موعجیزولبه‌یان دووپات ده‌كاته‌وه‌. وه‌ك شاعیر ده‌ڵێن “ئیلاهی، تۆ هه‌یت، تۆ هه‌ر هه‌یت/له‌ دڵما، له‌ ڕۆحما، هه‌ر تۆ هه‌یت” ده‌ڵێن. له‌ ئیمانه‌وه‌ بۆ مه‌عریفه‌ت و، له‌ مه‌عریفه‌ته‌وه‌ بۆ خۆشویستن و، له‌مه‌وه‌ بۆ عه‌شق و، له‌ عه‌شقیشه‌وه‌ بۆ شه‌وقی دیداری خوا به‌رزده‌بنه‌وه‌. ده‌ست ده‌كه‌ن به‌ وتنی نه‌غمه‌ی ئه‌و وێنه‌ و ده‌نگه‌ی كه‌ په‌ره‌گراف، ڕسته‌ و وشه‌كانی گه‌ردوون و ڕووداوه‌كان ده‌یانكێشن؛ ئیدی به‌ده‌م وتنی “هو”ه‌وه‌ ناوی ئه‌و ده‌ڵێنه‌وه‌.. شاعیرێك چه‌ند جوان ئه‌مه‌ی ده‌ربڕیوه‌:

“كتێبێكی گه‌وره‌یه‌ سه‌رانسه‌ر كائینات،

ده‌ست بۆ كام پیت ببه‌یت، ماناكه‌ی ألله‌ ده‌كات.”

بیستنی ئه‌م ده‌نگه‌، خوێندنه‌وه‌ی ئه‌م نامه‌ یه‌ك له‌ناو یه‌كانه‌ و تێگه‌یشتن له‌ مانا به‌رین و فراوانه‌كانی، پێویستی به‌ چاوێكی بینه‌ر، گوێیه‌كی بیسه‌ر، لۆجیكێكی هه‌ڵسه‌نگێنه‌ر، فزولییه‌تێكی فراوان، موحاكه‌مه‌ و ئیدراكێك هه‌یه‌ كه‌ به‌ عه‌شقی زانست باڵی گرتبێت. ئه‌و چاولێكه‌رانه‌ی كه‌ له‌ قه‌فه‌سی لاساییدا گیریان خواردووه‌ و نه‌یانتوانیوه‌ په‌رژینه‌كانی شكڵپه‌رستی تێبپه‌ڕێنن، زۆر زه‌حمه‌ته‌ ئه‌م ده‌نگ و نه‌غمانه‌ ببیستن و هه‌ڵیان بسه‌نگێنن و له‌ناو خۆیاندا بیتوێننه‌وه‌، ته‌نانه‌ت مه‌حاڵیشه‌. كاتێك هه‌ستێكی فراوانی له‌م جۆره‌ی ئیمان له‌ گشت خانه‌ده‌ماره‌كانی مێشك و، له‌ قووڵایی دڵه‌كاندا بوونی نه‌بێت، له‌ ئه‌ناتۆمیی مه‌عنه‌ویشدا تیشكی مه‌عرفه‌تیش بوونی نابێت؛ له‌ دڵ و ڕۆحێكیشدا كه‌ نوور و تیشكی مه‌عرفه‌ت نه‌بێت خۆشه‌ویستیش نابێت، چ جای بگات به‌ هه‌بوونی سروه‌ی عه‌شق و شه‌وق بۆ دیداری خوا.

هه‌رچی ئه‌وانه‌یشه‌ كه‌ خۆیان بۆ ناساندن و خۆشه‌ویستكردنی ئه‌و ته‌رخانكردووه‌ و، چوونه‌ته‌ به‌رگه‌هه‌وای خۆشه‌ویستكردنی ئه‌و خۆشویستران له‌لایه‌ن ئه‌وه‌وه‌ و، تاجی هاوده‌میی ئه‌ویان له‌سه‌ر ژیانی خۆیان ناوه‌ و، به‌یانی و ئێواره ناوی ئه‌و ده‌هێنن‌ بێئه‌وه‌ی تووشی هه‌ڵه‌ ببن له‌ ئوسلوبدا، ئه‌وان هه‌میشه‌ له‌ ماراسۆنی كاری چاكه‌دان. به‌ده‌م وتنی “ئیخلاص” و بیركردنه‌وه‌ لێی، چاو له‌ ئه‌ودیوی ئاسۆكان ده‌بڕن. بێئه‌وه‌ی له‌ هه‌ورازه‌ سه‌خته‌كان، ئاوه‌ قووڵه‌كان، ده‌ریای خوێن و زووخاوه‌كان بتوانن به‌ریان پێبگرن، بێئه‌وه‌ی چاوه‌ڕێی هیچ پاداشتێكی دونیایی و ئاخیره‌تی بكه‌ن، به‌ره‌و ویساڵی خوایی ده‌ڕۆن. ئه‌وانه‌ی به‌ ئاسۆیه‌كی له‌م شێوه‌یه‌ گه‌یشتوون، به‌ داخه‌وه‌ ته‌ماشای حاڵی كه‌سانێك ده‌كه‌ن كه‌ باقوبریق و ئارایشتی ڕووكه‌شی دونیا خه‌ڵه‌تاندوونی؛ له‌و شتانه‌ هه‌ڵنانووتن كه‌ نادانه‌كان تێیدا كه‌وتوون. هه‌ڵمه‌ت له‌دوای هه‌ڵمه‌ت ده‌به‌ن و، خۆشه‌ویستیی هه‌ر شتێكی تایبه‌ت به‌ ماسیوا له‌ دڵیاندا ڕیشه‌كێش ده‌كه‌ن!..

ئه‌وان ده‌ڵێن “چوینه‌ سه‌ر ڕێی خۆشه‌ویستی، شێتین ئێمه‌؟پێویستمان به‌ شه‌ره‌ف و كه‌رامه‌ت نییه‌.” (سه‌یید نیگاری) هه‌میشه‌ ناوی خوا ده‌به‌ن؛ ئه‌فسووناویترین گوزارشته‌كان ئه‌گه‌ر باسی ئه‌و نه‌كات به‌ زیاده‌ی ده‌زانن و ڕوو له‌ صوحبه‌تی جانان ده‌كه‌ن و، ده‌كه‌ونه‌ ته‌ماشاكردنی ئاسۆی ڕۆح و سیڕڕی خۆیان. هه‌رچه‌نده‌ ئه‌وان هه‌موو ئه‌م هه‌ست و بیر و مه‌زهه‌رییه‌تانه‌ له‌سه‌ر ئاستی هۆكارێتیی، وابه‌سته‌ به‌ ئیراده‌ جوزئییه‌كه‌یانه‌وه‌ ده‌یبینن، به‌ڵام له‌ حه‌قیقه‌تی حاڵدا هه‌موو شتێك بۆ ڕووتێكردن و مه‌شیئه‌تی تایبه‌تی خوا ده‌گه‌ڕێننه‌وه‌ و، هه‌رگیز ناهێڵن تۆز له‌سه‌ر ئه‌و تێڕوانینه‌یان بۆ ته‌وحید بنیشێت كه‌ له‌پێناویشدا چه‌ندین جار ده‌مرن و ده‌ژیه‌نه‌وه‌. به‌ ڕای ئه‌وان چوارچێوه‌ی ئیراده‌ هه‌تابڵێیت ته‌سكه‌.. عه‌زم و هه‌وڵ هۆكارێكی ته‌واوه‌تی نییه‌.. جیسمانییه‌ت و حه‌یوانییه‌ت كۆسپی زۆر گه‌وره‌ی به‌رده‌م ڕێگای بوون به‌ مرۆڤی ڕاسته‌قینه‌ن… له‌هه‌مبه‌ر هه‌موو ئه‌مانه‌، گه‌ڕاندنه‌وه‌ی مه‌زهه‌رییه‌ته‌كان به‌جۆرێك له‌ شیركی په‌نهان ده‌بینن و، له‌به‌رامبه‌ر هه‌موو بردنه‌وه‌ و سه‌ركه‌وتنێكدا ده‌ڵێن: “ئه‌م منه‌ شایسته‌ی من نییه‌/ئه‌م هه‌موو لوتف و ئیحسانه‌م بۆ ده‌رهه‌ق ده‌كرێت؟” (موحه‌ممه‌د لوتفی) هه‌موو شتێك ده‌ده‌نه‌ پاڵ فراوانیی ڕه‌حمه‌تی خوایی، به‌رینیی فه‌زڵه‌كانی و ڕووتێكردنی تایبه‌تی ئه‌و.

له‌بنه‌ڕه‌تدا ئه‌م كاروانه‌ قودسییه‌ی كه‌ هه‌میشه‌ به‌ره‌و ڕووی ئه‌و ده‌ڕۆن، هه‌ر له‌ سه‌ره‌تاوه‌ سه‌رجه‌م ده‌رچه‌كانی جیهانی ناوه‌وه‌یان له‌به‌رامبه‌ر ئه‌غیاره‌وه‌ داخستبوو و، هاوڕێ له‌گه‌ڵ هه‌ڵمژینی هاوده‌می(المعیة)دا كه‌وتبوونه‌ ڕێ. به‌درێژایی ڕێش هه‌رده‌م یادی “ئه‌و”یان كرده‌وه‌ و به‌ده‌م وتنی “هو”ه‌وه‌ هه‌ستان و دانیشتن؛ نه‌یانویست له‌ دونیای هه‌ست و دڵیاندا گۆرانیی تایبه‌ت به‌ ئه‌غیار ببیستن. به‌ڵگه‌ی حه‌ڵاڵیی هه‌ر گوفتارێك ئه‌وه‌ بوو كه‌ ڕه‌مزی ئه‌وی پێوه‌ بێت؛ ده‌بوو قافیه‌ی هه‌موو گوزارشتێك ئه‌و بێت؛ به‌م لۆجیكه‌ ده‌ستیان به‌ وتن كرد و هه‌ر به‌م جۆره‌ش خاڵی كۆتاییان دانا. ته‌نانه‌ت ئه‌و گوفتارانه‌ی كه‌ ده‌رباره‌ی ئه‌و نه‌بوون به‌ زیاده‌گۆییان ئه‌ژمارده‌كرد؛ ڕاوێژ و قسه‌وباسی ناو خۆیان به‌ صوحبه‌تی جانان ده‌ڕازانده‌وه‌ و، هه‌میشه‌ ده‌یانوت: “خۆزگه‌ خۆشی ده‌ویست یاری من گشت جیهان/ خۆزگه‌ قسه‌مان هه‌میشه‌ صوحبه‌تی جانان با”. به‌ وتنی “یا بڵێ له‌یلا یان ببه‌ خامۆش/ ئه‌گه‌ر ده‌یكه‌یته‌وه‌ بۆ ئه‌مه‌ بیكه‌وه‌ باوه‌ش” (فزوڵی) ده‌رگایان به‌ته‌واوه‌تی به‌سه‌ر ئه‌غیاردا داخست.

بێگومان له‌ هه‌موو سه‌رده‌مێكیشدا له‌به‌رامبه‌ر ئه‌مانه‌وه‌، كۆمه‌ڵێك مه‌فكوره‌زه‌ده‌، خۆپه‌رست، دونیاپه‌رست، نه‌خۆشی سه‌ڵته‌نه‌ت، ڕاستتر بڵێین مرۆڤ شێوه‌ی ڕۆح ڕه‌ش و بیر ڕه‌ش هه‌بوون كه‌ ناویان ده‌زڕاندن و تۆمه‌تیان بۆ هه‌ڵده‌به‌ستن. به‌ به‌كارهێنانی شێوازی جۆراوجۆری سته‌مكاری و خۆسه‌پێنی هه‌وڵی له‌ناوبردنیان دان -بێگومان ئه‌وه‌ خۆیان بوون كه‌ له‌ناوچوون- جه‌نگیان له‌ دژی ئه‌و نووره‌ی كه‌ خوا به‌خشیبووی و، ئه‌و ڕووناكییه‌ی كه‌ ئه‌وان نوێنه‌رایه‌تییان ده‌كرد، ڕاگه‌یاند. درۆیان كرد، ته‌زویر و بوختانیان كرد و، هه‌میشه‌ تێكۆشان خه‌ڵكی له‌م ڕێیه‌ لاده‌ن كه‌ به‌ره‌و ڕووناكی ده‌ڕوات؛ به‌ڵام به‌و ڕه‌زاله‌ته‌ی نواندنیان خۆیان سووك و ڕسوا بوون. چونكه‌ ڕێبوارانی موحیببه‌ت و مرووه‌ت له‌ ڕێگای پێغه‌مبه‌راندا ده‌ڕۆیشتن و، له‌ژێر پارێزرانی خوادا بوون. ئه‌وه‌ی كه‌ خوا له‌ زه‌مینی خزمه‌تدا وه‌شاندبووی و سه‌وزی كردبوو، كه‌س توانای له‌نابردنی نه‌بوو.. وه‌ ئه‌و چرایه‌ی خوا هه‌ڵیكردبوو كه‌س نه‌یده‌توانی بیكوژێنێته‌وه‌. چونكه‌ له‌ پشته‌وه‌ی ئه‌و مه‌شخه‌ڵه‌وه‌ ڕه‌حمه‌تی ڕه‌حمان، ئیراده‌ی سوبحان و ته‌قدیری مه‌ننان هه‌بوو. چه‌ند جوان ده‌ڵێت “زیا پاشا”: “ته‌قدیری خوا به‌ هێزی بازوو ناگه‌ڕێته‌وه‌/شه‌معێك مه‌ولا هه‌ڵیكات به‌ فوو ناكوژێته‌وه‌”.

له‌م ڕووه‌وه‌ ده‌توانرێت بوترێت له‌ڕاستیدا موفسیدان به‌ شوێن “ئیبنی سه‌لول”چێتییه‌وه‌ بوون، به‌ڵام هه‌وڵ و ته‌قالایان بێهووده‌ بوو.. چونكه‌ عینایه‌تی خوا پشتیوانی ڕێبوارانی ڕێگه‌ی حه‌ق بوو.

ڕێتان ڕۆشن و كراوه‌ بێت ئه‌ی پاڵه‌وانانی خزمه‌ت و ئه‌هلی قورئان!

 

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *